Wat was de tweede wereldoorlog?

De Tweede Wereldoorlog (1939 - 1945)

Belangrijke gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog

1. 1939: Duitsland valt Polen binnen.
2. 1940: Duitsland bezet Frankrijk, België, Nederland en Luxemburg.
3. 1941: Duitsland valt de Sovjetunie binnen.
4. 1941: Japan valt Pearl Harbor aan, de VS gaat meedoen aan de oorlog.
5. 1944: D-Day, geallieerde invasie in Normandië.
6. 1945: Duitsland capituleert, einde van de oorlog in Europa.
7. 1945: Atoombommen op Hiroshima en Nagasaki, Japan capituleert.

Nederland in de oorlog

Op 10 mei 1940 viel Duitsland Nederland binnen. In de vroege ochten kwamen Duitse vliegtuigen boven nederland en werdeb er bommen gegooid op belangrijke plaatsen, zoals vliegvelden en bruggen. Ook landden er parachutisten om sommige punten van Nederland snel in te nemen. Het Nederlandse leger probeerde zich te verdedigen, maar was minder sterk en minder goed voorbereid dan het duitse leger. Na vijf dagen van zware bombardementen op Rotterdam waarbij een groot deel van de stad werd verwoest, besloot nederland zich op 15 mei 1940 over te geven om nog meer slachtoffers en schade te voorkomen.

Nederland werd daarna bezet door Duitsland. Dit betekende dat de Duisters de macht overnamen en bepaalden wat er inhet land gebeurde. Er kwamen steeds meer regels en beperkingen. Vrijheid van meningsuiting werd verboden en kranten en radio's werden steeds gecontroleerd.

De Nederlandse regering vluchtte naar Engelabd on daar in veiligheid verder te kunnen werken. Vanuit london probeerde regering leiding te blijven geven aan Nederland. Koningin Wilhelmina sprak het Nederlandse volk regelmatig aan via Radio Oranje. Deze toespraken gaven mensen hoop en moed in een moeilijke tijd en lieten zien dat nederland niet was vergeten en dat er werd gewerkt om Nederland weer een vrij land te maken.

Het leven van gewone burgers

Het leven van gewone burgers tijdens de oorlog was vol met angst en onzekerheid. Vanaf het moment dat Nederland werd bezet, veranderde het dagelijks leven compleet. Er kwamen steeds meer regels waar iedereen zich aan moest houden. Mensen mochten niet vrij zeggen wat ze dachten en ze mochten geen kritiek geven aan de Duitsers. Als iemand toch wat zei over de Duitsers wat niet goed was, konden ze worden opgepakt en worden gestraft. Daardoor leefden veel mensen in angst en durfden ze hun mening niet meer geven.

Kranten, radio-uitzendingen en andere vormen van nieuws werden extreem gecontroleerd. Alleen informatie die de Duisters goedkeurden, mocht worden verspreid. Veel mensen vertrouwden dit nieuws niet en luisterden stiekem naar Radio Oranje om toch eerlijk nieuws te horen van de Nederlandse regering in Londen. Dat was gevaarlijk, want als je werd betrapt naar het luisteren van Radio Oranje, kon je heel erg gestraft worden.

Ook in het dagelijks leven waren de gevolgen groot, Er was steeds minder eten en kleding beschikbaar. Mensen kregen distributiebonnen waarmee ze een kleine hoeveelheid konden kopen. Winkels waren vaak leeg en vooral in de Hongerwinter van 1944-1945 was er bijna helemaal niks. Veel mensen gingen dood vanwege hongersnood en door de kou, sinds er ook geen verwarming was om je warm te houden. Er was daarom veel angst in gezinnen. Mannen konden worden opgepakt om in Duitsland te werken. Sommige mensen doken onder om dit te voorkomen. Families werden uit elkaar gehaald en wisten soms lange tijd niet of hun familie of vrienden nog leefden.

Vervolging van Joden

Een van de ergste dingen in de Tweede Wereldoorlog was de vervolging van Joodse mensen. De Duitsers gaven steeds meer strenge regels die alleen voor joden golden. Stap voor Stap mochten Joden steeds minder. Ze mochten niet meer werken bij de overheid en niet meer naar parken, bioscopen of sommige winkels. Joodse kinderen mochten niet meer naar gewone scholen en moesten naar aparte scholen gaan.

Vanaf 1942 moesten Joodse mensen een gele ster op hun kleding dragen. Op die ster stond het woord 'Jood'. Zo kon iedereen zien dat zij Joods waren. Hierdoor werden ze vaak buitengesloten en slecht behandeld. Veel Joodse families moesten ook verhuizen naar andere wijken en raakten hun huis en spullen kwijt. Sommige Joodse mensen probeerde onder te duiken, bijvoorbeeld op een zolder of in een kelder. Dat was natuurlijk heel gevaarlijk, want als ze gevonden zouden worden werden ze heel zwaar gestraft. Ook de mensen die hun hielpen om te verstoppen werden gestraft.

Toch werden meer dan 100.00 Joodse mensen uit Nederland weggevoerd met treinen naar concentratiekampen. In die kampen waren de omstandigheden heel slecht. Mensen kregen weinig eten, moesten hard werken en werden slecht behandeld. Heel veel mensen overleefden dit niet. Slechts een klein aantal kwamen na de oorlog terug.

Verzet tegen de bezetter

Tijdens de bezetting kwamen sommige mensen in verzet tegen de Duisters. Zij hielpen onderduikers, maakten valse papieren en verspreidden geheime kranten met echt nieuws. Dit was erg gevaarlijk werl. Als je werd gepakt, kon je gevangen worden gezet of zelfs worden doodgeschoten. Toch bleven veel mensen helpen, omdat ze vrijheid belangerijk vonden.

Een bekend voorbeeld van iemand in het verzet is Hannie Schaft. Zij was een jonge vrouw uit Haarlem en werd ook wel 'het meisje met het rode haar' genoemd. Tijdens haar studie besloot zij zich aam te sluiten bij het verzet, omdat ze het niet eens was met wat de Duisters deden, Vooral met de vervolging van Joodse mensen. Ze hielp onderduikkers en bracht berichten en wapens over. Later deed ze ook mee aan gewapende acties tegen belangrijke Duiste personen en Nederlandse collaborateurs. Uiteindelijk werd Hannie in maart 1945 opgepakt bij een controle. Ze had illegale kranten bij zich. Tijdens haar gevangenschap werd ze ondervraagd, maar ze had niemand verraad.

Op 17 april 1945, vlak voor de bevrijding van Nederland, werd Hannie Schaft door de Duitsers geëxecuteerd in de duinen bij Overveen. Ze was pas 24 jaar oud. Haar dood maakte veel indruk, omdat de oorlog bijna voorbij was. Na de oorlog werd zij gezien als een heldin van het verzet.

De bevrijding

In 1944 en 1945 werd Nederland beetje bij beetje bevrijd door de geallieerden. Dat waren landen zoals de Verenigde Staten, Canada en het Verenigd Koninkrijk die samen tegen Duitsland vochten. In september 1944 begon de bevrijding in het zuiden van Nederland. Steden in Limburg en Noord-Brabant waren als eerste vrij. Voor de mensen daar betekende dit dat de Duitse soldaten weg waren en dat ze weer konden leven zonder angst. Toch duurde het nog een paar maanden voordat ook de rest van Nederland werd bevrijd. In het noorden en westen van het land was het nog steeds zwaar. Er was weinig eten en veel armoede. Mensen wisten niet wanneer ze eindelijk bevrijd zouden worden en leefden in angst. Pas in het voorjaar van 1945 kwamen de geallieerde soldaten steeds verder het land binnen en werden steeds meer plaatsen bevrijd.

Op 5 mei 1945 gaf Duitsland zich over in Nederland. Dat betekende dat de oorlog hier officieel voorbij was. Na vijf lange jaren van bezetting was Nederland eindelijk weer vrij. Mensen gingen massaal de straat op. Overal hingen vlaggen uit en mensen dansten, zongen en omhelsden elkaar van blijdschap. Soldaten werden toegejuicht en bedankt voor hun hulp. Toch was niet alles meteen beter. Veel steden waren kapot, er was nog steeds weinig eten en veel families hadden mensen verloren. Maar ondanks het verdriet waren mensen vooral blij dat de oorlog voorbij was. 5 mei werd een speciale dag: Bevrijdingsdag. Elk jaar wordt deze dag nog steeds gevierd om te herinneren dat Nederland weer vrij werd.